De toekomst van familiebedrijven: wat brengt de kabinetsformatie?

Familiebedrijven: wat zeggen de verkiezingsprogramma’s?

​Niet alle partijen hebben plannen die alleen voor familiebedrijven gelden; veel maatregelen die worden genoemd in de partijprogramma’s zijn voor ondernemers in het algemeen. Toch noemen drie partijen familiebedrijven specifiek:

1. ​​De VVD ziet familiebedrijven als een sterke, stabiele kracht. Ze willen regels die de bedrijfsopvolging moeilijk maken aanpassen.
2. Het CDA wil dat Nederland een aantrekkelijk vestigingsklimaat biedt voor familiebedrijven. Ze willen het voortbestaan van deze bedrijven ondersteunen. Voor de agrarische sector wil het CDA het makkelijker maken voor (jonge) boeren om het bedrijf over te nemen.
3. De PVV noemt familiebedrijven specifiek in de visserijsector. Ze willen dat de vergunningen makkelijk overgedragen kunnen worden, zodat familiebedrijven kunnen blijven bestaan en jonge vissers een kans krijgen.

D66 en GroenLinks-PvdA hebben geen specifieke plannen voor familiebedrijven. Hun maatregelen gelden voor alle ondernemers.

Belangrijke regelingen voor de overdracht van familiebedrijven: BOR en DSR

Veel ondernemers met een familiebedrijf dragen dit het liefst over aan de volgende generatie. Voor een soepele overgang zijn twee regelingen erg belangrijk:

1. De Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR): dit is een vrijstelling voor een deel van de schenk- en erfbelasting bij de overdracht aan de volgende generatie.
2. De Doorschuifregeling (DSR): Hierbij hoeft de oude eigenaar niet direct belasting over de winst te betalen; de nieuwe eigenaar doet dat pas later.

Standpunten van partijen over BOR en DSR

1. ​​VVD en CDA willen de BOR behouden, waarbij het CDA wel scherp wil zijn op misbruik.
2. GroenLinks-PvdA wil de BOR én de DSR afschaffen.
3. D66 wil de BOR versoberen en de DSR afschaffen.

​Plannen voor schenken en erven

Naast het versoberen en/of afschaffen van de BOR en DSR hebben partijen ook plannen met andere aspecten van de schenk- en erfbelasting. Dit is van belang omdat een bedrijfsoverdracht vaak gepaard gaat met schenken of erven. Het is afhankelijk van de situatie waarvoor gekozen wordt. Je ziet situaties waarbij al tijdens leven (delen van) de onderneming worden overgedragen, mogelijk met een onderdeel van een schenking (dan moet je kijken naar de schenkbelasting). In andere situaties wordt voorzien in afspraken waarbij na overlijden middels goede estate planning delen van de onderneming overgaan (dan moet er rekening gehouden worden met erfbelasting). Wat de regelingen en tarieven hiervoor zijn, kan dus een grote rol spelen bij de overdracht van een familiebedrijf.

Tarieven schenk- en erfbelasting

1. Het CDA wil schenken aantrekkelijker maken dan erven, bijvoorbeeld door de tarieven van de eerste schijf van de schenkbelasting met 5%-punt te verlagen.
2. D66 en GroenLinks-PvdA willen de belasting progressiever en/of hoger maken.
1. D66 wil de tarieven loskoppelen van de relatie en stelt 30% en 40% voor wanneer er sprake is van een schenking of erfenis boven de vrijstelling. Wel willen ze de vrijstellingen voor erfgenamen verhogen.
2. GroenLinks-PvdA wil de tarieven uniformeren en verhogen naar 30% (tot € 150.000,-) en 40% daarboven wanneer er sprake is van een schenking of erfenis boven de vrijstelling.

Schenking op papier

D66 en CDA willen de schenking op papier afschaffen. Een schenking op papier (of schuldigerkenning) is een (notariële) afspraak waarbij je nu geld schenkt, maar de ontvanger dit pas later krijgt, vaak na je overlijden. Je betaalt wel direct schenkbelasting. Dit kan interessant zijn voor de overdracht van je familiebedrijf naar de volgende generatie omdat een schenking op papier een manier is om een familiebedrijf over te dragen en erfbelasting te besparen. De schenking wordt fiscaal vastgelegd via een notariële akte, waarbij de schenker een schuld krijgt aan de ontvanger (meestal een kind). De schenker betaalt jaarlijks minstens 6% rente, wat de schuld vermindert bij overlijden en zo de erfbelasting verlaagt. Het is goed om altijd eerst professioneel en financieel advies in te winnen voordat je kiest voor een dergelijke constructie, om te kijken wat in jouw specifieke geval de mogelijkheden zijn.

Plannen voor alle ondernemers

​De partijprogramma’s van de vijf grootste partijen bevatten ook veel regelingen die alle ondernemers raken.

​Belastingen voor ondernemers (inkomstenbelasting)

​De fiscale plannen verschillen sterk, wat grote gevolgen kan hebben voor je privé- en bedrijfsvermogen.

Box 1 (inkomen en hypotheekrenteaftrek)

De belasting op het inkomen uit werk en woning (box 1) verandert flink bij de meeste partijen:

1. De VVD wil het tarief in de eerste schijf verlagen van 35,36% naar 32,74%. De VVD en de PVV willen de hypotheekrenteaftrek behouden.
2. Het CDA, D66 en GroenLinks-PvdA willen de hypotheekrenteaftrek afbouwen.
3. D66 wil de zelfstandigenaftrek verdubbelen , terwijl het CDA en GroenLinks-PvdA deze juist willen afschaffen.
4. D66 en GroenLinks-PvdA stellen een hoger toptarief voor in Box 1: beiden 55% voor de hoogste inkomens (€ 133.000,- D66 en € 100.000,- GroenLinks/PvdA)

Box 2 (inkomen uit aanmerkelijk belang)

Ook voor wat betreft de te nemen stappen ten aanzien van box 2-belasting, de belasting op dividenduitkeringen, verschillen de standpunten van de partijen zeer.

1. VVD is tegen verhoging van het box 2-tarief.
2. CDA wil het lage box 2-tarief verlagen naar 22,22% en het hoge naar 30,30%.
3. D66 stelt een jaarlijkse voorheffing van 24,5% voor over een forfaitair rendement van 4% op het vermogen in de vennootschap.
4. Zowel D66 als GroenLinks-PvdA willen de drempel voor schulden bij de eigen vennootschap (Wet excessief lenen) afschaffen, inclusief de uitzondering voor eigenwoningschulden. Alle leningen bij de eigen vennootschap gaan dan meetellen bij de berekening van de schulden en de berekening van de belastingdruk in box 2.

Box 3 (sparen en beleggingen)

1. VVD wil het tarief verlagen en wil net zoals het CDA zo snel mogelijk overgaan op belasting heffen over het werkelijke rendement. Het uiteindelijke doel is belasting op gerealiseerde winsten in plaats van op forfaitair rendement.
2. D66 en GroenLinks-PvdA komen met een miljonairsbelasting. D66 wil vermogens boven € 1 miljoen extra belasten. GroenLinks-PvdA wil een miljonairsbelasting van 1% op vermogen boven € 1 miljoen in box 1, 2 en 3 (m.u.v. eigen woning).

​Ondernemersklimaat en regeldruk

Tot slot benoemen alle vijf de besproken partijen in hun partijprogramma regelingen die zien op het algemene (vestigings)klimaat voor ondernemers.

1. VVD wil een stabiel fiscaal klimaat, minder bureaucratie en wil wettelijk vastleggen dat de overheid het ondernemersklimaat moet verbeteren. Ze willen de ondernemerslasten verlagen via een Groei- en Ondernemersakkoord, sneller vergunningen afhandelen en innovatie stimuleren. Ondernemers die failliet gaan, moeten een eerlijker tweede kans krijgen.
2. CDA wil 'rust, reinheid en regelmaat in beleid' met minder grilligheid in regels. Er moet een eenvoudiger belastingstelsel komen en lagere tarieven voor het mkb. Ze willen sectoren vragen om een concreet plan om de regels te versimpelen.
3. D66 wil het vestigingsklimaat versterken met minder en voorspelbare regels. Ook zet D66 groot in op investeren in innovatie en duurzaamheid.
4. PVV wil geen gedwongen verduurzaming en minder regels voor boeren en boerderijwinkels.
5. GroenLinks/PvdA wil meer geld steken in innovatie en duurzaamheid, en het mkb helpen bij ziekteverzuimkosten.
6. VVD en CDA willen de CO2-heffing schrappen (met uitzondering voor afvalverbrandingsinstallaties). PVV wil de CO2-heffing ook afschaffen. GroenLinks-PvdA wil de CO2-heffing behouden en dat bedrijven die veel CO2 uitstoten meer meebetalen.

Conclusie: nog geen duidelijkheid voor familiebedrijven

De vijf grootste partijen wisselen op bepaalde punten sterk van mening over de gewenste route voor de ondernemers in Nederland en familiebedrijven in het bijzonder. Wat we kunnen verwachten voor de toekomst, hangt er dan ook vanaf welke partijen samen de nieuwe regering gaan vormen en welke plannen het regeerakkoord zullen halen. Wilt u advies over de bedrijfsopvolging van uw familiebedrijf, of heeft u andere vragen, neem dan vooral contact op met één van onze specialisten.