CSRD en CSDDD: wat verandert er voor MKB-ondernemers?

Dat gebeurt niet zonder reden. Grote ondernemingen hebben informatie uit hun waardeketen nodig om aan hun eigen duurzaamheidsverplichtingen te voldoen. Een deel van de gevolgen van die verplichtingen komt daardoor in de praktijk ook bij leveranciers en andere zakenpartners terecht.

De Europese wetgever heeft inmiddels ingegrepen om die lasten te beperken. In 2025 presenteerde de Europese Commissie het zogenoemde Omnibus I-pakket. Daarmee wilde zij onder meer de regels van de CSRD en CSDDD vereenvoudigen en de administratieve lasten voor ondernemingen verminderen. Dat traject heeft geleid tot Richtlijn (EU) 2026/470, die op 26 februari 2026 is gepubliceerd. Deze richtlijn wijzigt de bestaande CSRD en CSDDD op belangrijke onderdelen.

Niet alleen vallen hierdoor minder ondernemingen rechtstreeks onder de regels, ook worden grenzen gesteld aan de informatie die grote ondernemingen bij kleinere ondernemingen in hun waardeketen kunnen opvragen. Wat betekent dat voor jou als MKB-ondernemer?

Waarom krijg je als MKB'er duurzaamheidsvragen?

De CSRD en CSDDD hebben ieder een ander doel. De CSRD verplicht grote ondernemingen om te rapporteren over duurzaamheid. De CSDDD verplicht grote ondernemingen om bepaalde risico's voor mensenrechten en milieu binnen hun organisatie en waardeketen te onderzoeken en waar nodig maatregelen te nemen.

Om aan die verplichtingen te kunnen voldoen, hebben deze ondernemingen soms informatie nodig van hun leveranciers en andere zakenpartners.

Je kunt daarom bijvoorbeeld een vragenlijst van een klant ontvangen over CO₂-uitstoot, materiaalgebruik of arbeidsomstandigheden. Ook kunnen duurzaamheidsverplichtingen terugkomen in inkoopvoorwaarden of leverancierscontracten.

Je bent dan zelf misschien niet rechtstreeks gebonden aan de CSRD of CSDDD, maar merkt de gevolgen ervan wel. Een belangrijk doel van de Omnibus-wijzigingen is juist om te voorkomen dat de administratieve lasten van grote ondernemingen onbeperkt worden doorgeschoven naar kleinere ondernemingen in hun waardeketen.

Minder ondernemingen vallen rechtstreeks onder de regels

Een van de belangrijkste wijzigingen is dat het toepassingsbereik van beide richtlijnen aanzienlijk wordt beperkt.

Voor de CSRD geldt de rapportageplicht alleen nog voor ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen.

De drempels voor de CSDDD liggen nog hoger. Deze richtlijn geldt voor Europese ondernemingen met meer dan 5.000 werknemers en een wereldwijde omzet van meer dan € 1,5 miljard. Niet-Europese ondernemingen vallen onder de CSDDD als zij meer dan € 1,5 miljard omzet op de Europese markt behalen. Er zijn dus minder ondernemingen die onder de CSDDD en de CSRD vallen dan voorheen.

Niet iedere leverancier hoeft uitgebreid onderzocht te worden

Ook de manier waarop ondernemingen onder de CSDDD onderzoek moeten doen naar hun waardeketen is aangepast.

Een onderneming begint met een verkennend onderzoek naar de onderdelen van haar waardeketen waar de kans op negatieve gevolgen voor mens en milieu het grootst is. Daarbij gebruikt zij informatie die redelijkerwijs beschikbaar is. Alleen voor de geïdentificeerde risicogebieden volgt vervolgens een verdiepend onderzoek.

Bij die beoordeling kunnen bijvoorbeeld de sector en activiteiten van een leverancier, de betrokken producten en de geografische omstandigheden een rol spelen.

Voor jou als leverancier kan dat verschil maken. Heeft jouw onderneming een beperkt risicoprofiel, dan ligt een uitgebreid onderzoek minder voor de hand. Grote ondernemingen moeten hun onderzoek juist richten op de delen van hun waardeketen waar de grootste risico's zitten. Dat kan ook betekenen dat zij minder vaak informatie bij jou hoeven op te vragen.

Je klant vraagt informatie: moet je alles aanleveren?

Hier zijn de Omnibus-wijzigingen voor MKB-ondernemers goed merkbaar. Grote ondernemingen mogen niet zonder meer allerlei duurzaamheidsinformatie bij hun leveranciers opvragen.

Voor de CSDDD geldt dat een onderneming alleen informatie mag opvragen die nodig is om aan haar due diligence-verplichtingen te voldoen. Heeft een zakenpartner minder dan 5.000 werknemers? Dan mag informatie alleen bij deze zakenpartner worden opgevraagd als die informatie niet op een andere redelijke manier kan worden verkregen.

Is dezelfde informatie bij verschillende zakenpartners beschikbaar? Dan moet de onderneming zich in beginsel richten op de zakenpartners waar de kans op negatieve gevolgen voor mens en milieu het grootst is.

De gewijzigde CSRD biedt kleinere ondernemingen in de waardeketen aanvullende bescherming. Ondernemingen met minder dan 1.000 werknemers die deel uitmaken van de waardeketen van een CSRD-onderneming hebben een weigeringsrecht voor informatie die verder gaat dan de vrijwillige Europese rapportagestandaarden.

Dat recht kan niet zomaar via een overeenkomst opzij worden gezet. Een contractuele afspraak die je toch verplicht dergelijke aanvullende informatie te verstrekken, is niet bindend. Vraagt een CSRD-onderneming toch meer informatie? Dan moet zij duidelijk maken welke informatie verder gaat dan de vrijwillige standaard én aangeven dat je het recht hebt om die informatie niet te verstrekken.

Let ook op je leverancierscontracten

De wijzigingen zijn daarom niet alleen relevant als je een duurzaamheidsvragenlijst ontvangt. Ook bij het aangaan of wijzigen van een contract met een grote opdrachtgever is het verstandig om goed te kijken naar duurzaamheidsbepalingen.

Een opdrachtgever kan bijvoorbeeld afspraken willen maken over het verstrekken van informatie of medewerking aan onderzoek. De vraag is dan hoever die verplichtingen mogen gaan.

Ga er dus niet automatisch vanuit dat je iedere duurzaamheidsverplichting moet accepteren omdat je opdrachtgever zelf onder de CSRD of CSDDD valt. De gewijzigde regels stellen juist grenzen aan de informatie die grote ondernemingen kunnen doorschuiven naar kleinere ondernemingen in hun waardeketen.

Wat kun je nu al doen?

De Europese wijzigingen zijn vastgesteld, maar moeten nog in nationale wetgeving worden verwerkt. Voor de gewijzigde CSDDD hebben lidstaten daarvoor tot 26 juli 2028. De wijzigingen van de CSRD moeten uiterlijk op 19 maart 2027 in nationale wet- en regelgeving zijn omgezet.

Voor jou als MKB-ondernemer is vooral van belang wat er ondertussen in de relatie met grote klanten gebeurt. Zij kunnen duurzaamheidsinformatie bij je opvragen of bepalingen daarover in nieuwe contracten opnemen.

Het is daarom verstandig om te bekijken welke duurzaamheidsinformatie klanten nu al bij jouw onderneming opvragen en welke gegevens je daarvan beschikbaar hebt. Denk bijvoorbeeld aan informatie over CO₂-uitstoot, materiaalgebruik en arbeidsomstandigheden.

Krijg je een uitgebreide vragenlijst of nieuwe contractvoorwaarden voorgelegd? Kijk dan ook waarvoor de informatie wordt gevraagd en welke verplichtingen je precies op je neemt. Het feit dat jouw opdrachtgever onder de CSRD of CSDDD valt, betekent niet automatisch dat jij iedere informatievraag moet beantwoorden of iedere contractuele verplichting moet accepteren.

Heb je vragen over een informatieverzoek of duurzaamheidsbepalingen in een contract met een opdrachtgever? Wij kunnen beoordelen welke verplichtingen voor jouw onderneming gelden en waar de grenzen liggen.