Permanente bewoning: kiest het kabinet een nieuwe koers?

Wanneer is permanente bewoning toegestaan?

Of iemand permanent in een recreatiewoning mag wonen, hangt vooral af van het omgevingsplan van de gemeente. Daarin staat welk gebruik op een locatie is toegestaan. Heeft een locatie een recreatieve bestemming? Dan mag iemand een recreatiewoning in beginsel niet als hoofdverblijf gebruiken. Dat kan alleen anders zijn als de gemeente voor de bewoning een omgevingsvergunning heeft verleend of als overgangsrecht van toepassing is.

Is permanente bewoning niet toegestaan? Dan kan de gemeente handhaven. Zij kan bijvoorbeeld een last onder dwangsom opleggen. De bewoner moet de permanente bewoning dan binnen een bepaalde termijn stoppen. Gebeurt dat niet? Dan moet hij mogelijk een dwangsom betalen.

De gemeente kan ook bij recreatieondernemers aankloppen

Bij permanente bewoning kan een gemeente soms niet alleen tegen de bewoner optreden. Ook jij kunt als ondernemer in beeld komen. De gemeente kan een last onder dwangsom opleggen. Je moet er dan voor zorgen dat de permanente bewoning stopt en niet opnieuw begint.

Of de gemeente tegen jou kan optreden, hangt af van de situatie. Verschillende zaken kunnen daarbij een rol spelen. Staat het recreatieverblijf op grond die van jou is? Verhuur je het verblijf zelf of geef je het zelf in gebruik? Wist je dat er iemand permanent woonde? Wat heb je gedaan toen je daar signalen over kreeg? Het argument dat de bewoner zelf verantwoordelijk is, is niet altijd voldoende om als ondernemer buiten schot te blijven.

Plan Mona Keijzer: tien jaar zekerheid

In 2025 kwam toenmalig minister Keijzer met een plan voor een landelijke instructieregel. Het plan moest gemeenten verplichten om bepaalde bestaande gevallen van permanente bewoning tien jaar toe te staan. Het ging om mensen die sinds 16 mei 2024 of eerder onafgebroken in een recreatiewoning woonden. Zij mochten geen andere woning hebben. Ook moest de recreatiewoning aan eisen voor veiligheid voldoen.

Het voorstel moest meer zekerheid geven aan bewoners die door de woningnood weinig andere opties hadden. Voor recreatieondernemers zorgde het juist vragen voor vragen: wat betekent zo’n landelijke regeling bijvoorbeeld als je jouw park recreatief wilt houden?

Kabinet kiest in 2026 andere aanpak

Op 3 juli 2026 presenteerde het kabinet een kamerbrief. Daarin staat dat het kabinet de instructieregel van Mona Keijzer niet doorzet. Uit een uitvoeringstoets blijkt dat de regeling in combinatie met het huurtoeslagbeleid niet uitvoerbaar is. Ook vindt het kabinet één landelijke juridische regeling niet passend. De situatie kan per vakantiepark en bewoner sterk verschillen.

Daarom heeft het Rijk afspraken gemaakt met gemeenten. Uitgangspunt: voorlopig verandert er niets voor mensen die al permanent op een vakantiepark wonen. Soms kan een gemeente toch handhaven. Bijvoorbeeld bij ondermijning of sociale veiligheid. Bij schrijnende situaties kijkt de gemeente of zij de bewoning kan legaliseren. Kan dat niet? Dan moet de gemeente zoeken naar een passende oplossing. Het Rijk werkt deze uitgangspunten nu verder uit in een handelingskader voor gemeenten.

Wat betekent dit voor jou als recreatieondernemer? Permanente bewoning is door deze nieuwe koers niet ineens toegestaan. Staat het omgevingsplan wonen niet toe en is er geen vergunning? Dan blijft de bewoning in strijd met de regels. De nieuwe koers kan wel invloed hebben op de manier waarop een gemeente met bestaande gevallen omgaat.

Wat kun je zelf doen tegen permanente bewoning?

Wil je het recreatieve karakter van je park behouden? En het risico verkleinen dat de gemeente tegen jou optreedt? Maak dan vooraf duidelijke afspraken én handel daarnaar.

Zet in de huur- of gebruiksovereenkomst, verkoopvoorwaarden en het parkreglement dat permanente bewoning niet is toegestaan. Leg ook vast wat er gebeurt als iemand zich niet aan die regel houdt. Zo weten bewoners waar ze aan toe zijn. Maar let op, alleen iets op papier zetten is niet genoeg. Krijg je signalen dat iemand permanent in een recreatiewoning woont? Onderzoek dan wat er aan de hand is. Spreek de bewoner zo nodig aan, leg relevante communicatie vast en bekijk welke mogelijkheden de overeenkomst biedt om het verboden gebruik te stoppen.

Zo verklein je de kans dat permanente bewoning op het park blijft bestaan. Tegelijkertijd kun je de gemeente laten zien dat je zelf maatregelen hebt genomen om het recreatieve gebruik te bewaken. Dat kan van belang zijn voor jouw positie als de gemeente onderzoek doet naar de permanente bewoning op het park.

Tot slot

De nieuwe koers van het Rijk geeft gemeenten meer ruimte om per situatie te kijken wat passend is. Voor jou als recreatieondernemer blijft het belangrijk om te weten wat op jouw park is toegestaan. Maak duidelijke afspraken met gebruikers en treed op als zij zich daar niet aan houden.

Heb je te maken met permanente bewoning op jouw recreatiepark? Of wil je weten of jouw overeenkomsten en parkregels duidelijk genoeg zijn? Wij kunnen samen met jou bekijken welke mogelijkheden je hebt om het recreatieve karakter van jouw park te behouden.