Recreatieondernemers, dit zijn de voordelen van duidelijke afspraken over een dienstwoning

MR. I. DIEPENMAAT

Advocaat arbeidsrecht
Actueel Gepubliceerd op 03 december, 2021

Recreatieondernemers, dit zijn de voordelen van duidelijke afspraken over een dienstwoning

Het werk op een vakantiepark kan dag en nacht doorgaan. Veel recreatieondernemers hebben daarom een beheerder of technische dienst in dienst die op het park woont. Om bijvoorbeeld beschikbaar te zijn voor het oplossen van calamiteiten. Wij noemen dit het wonen in een dienstwoning. Het is van belang om duidelijke afspraken vast te leggen over (het bewonen van) een dienstwoning. Anders kan dit vervelende arbeidsrechtelijke en fiscale gevolgen hebben.

Het moet duidelijk zijn dat de woning een ‘eigenlijke’ dienstwoning is 

Daarvan is sprake als u uw medewerker verplicht in de woning te wonen. Duidelijk moet zijn dat die verplichte bewoning nuttig is voor een goede vervulling van de werkzaamheden van de medewerker. Bijvoorbeeld wanneer uw medewerker verantwoordelijk is voor de beveiliging op uw park, voor bereikbaarheid bij calamiteiten of voor doorlopend onderhoud van de terreinen.

U kunt de verplichting tot bewoning het beste goed vastleggen in een overeenkomst. Het handigst is om dit op te nemen in de arbeidsovereenkomst. Zo kunt u namelijk duidelijk het verband laten zien tussen de vervulling van de functie en de verplichte bewoning. Als u al een aparte arbeidsovereenkomst heeft, kunt u dit oplossen door een addendum bij de arbeidsovereenkomst (ook wel side letter of aanvulling genoemd) te laten ondertekenen. Er moet duidelijk een gebruiksplicht van de woning worden opgenomen. Het volgende kan u daartoe bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst opnemen: “Werknemer is verplicht als onderdeel van deze arbeidsovereenkomst met het oog op de goede uitoefening van zijn functie de dienstwoning als bedoeld in artikel X te betrekken. Het bewonen van de dienstwoning behoort tot de uit de arbeidsovereenkomst voortvloeiende verplichtingen.”

Wanneer u een beheerder in dienst neemt of heeft die een dienstwoning betrekt of bewoont, raad ik het ook altijd aan om stil te staan bij gebruik van de dienstwoning en gedrag met betrekking tot de dienstwoning. U heeft vast ideeën over hoe u wenst dat er met uw dienstwoning wordt omgegaan. Ik raad aan die ideeën vooraf uit te denken en vast te leggen. U kunt afspraken maken over:

  • of medebewoning en huisdieren zijn toegestaan;
  • wie de kosten op zich neemt van de nutsvoorzieningen;
  • wie zorgt voor (groot en klein) onderhoud van de woning;
  • wat er gebeurt met de bewoning bij langdurige arbeidsongeschiktheid;
  • of de bewoning rookvrij dient te zijn;
  • of en in welke mate de beheerder gasten van het park in de dienstwoning mag ontvangen.

Ik zie dat hierover vaak niet van tevoren is nagedacht. Dat is zonde, want dat kan achteraf discussie veroorzaken. Bijvoorbeeld wanneer sprake is van schade aan de dienstwoning of bij overlast door het gebruik. Ook zie ik dat bepaalde gedragspatronen vaak stilzwijgend ontstaan. Het is dan nog erg moeilijk om daarvan af te komen. In zulke gevallen is het fijner als u al vooraf duidelijkheid hebt gecreëerd door het maken van goede afspraken.

De eigenlijke dienstwoning is voordelig voor u en uw medewerker 

Arbeidsrechtelijke voordelen 

Het is enorm aan te raden om goed te hebben vastgelegd dat sprake is van een dienstwoning. Wanneer sprake is van bewoning van een dienstwoning, geldt namelijk geen huurbescherming. Als het onverhoopt voorkomt dat u de arbeidsovereenkomst van bijvoorbeeld uw beheerder moet beëindigen vanwege omstandigheden, dan eindigt daarmee vanzelf ook de bewoning van de dienstwoning.

Gevolgen wanneer niet goed is vastgelegd dat sprake is van een eigenlijke dienstwoning 

Het kan in dat geval gebeuren dat uw arbeidsrelatie met uw medewerker wel is geëindigd, maar dat deze medewerker nog gewoon het recht heeft om in de dienstwoning te wonen. Waardoor die woning niet automatisch beschikbaar is voor bijvoorbeeld een nieuwe beheerder. Als u namelijk niet duidelijk met elkaar (schriftelijk) hebt afgesproken dat de medewerker verplicht voor de uitoefening van de functie in de dienstwoning moet wonen, is geen sprake van een eigenlijke dienstwoning. Het gevolg daarvan is dat de medewerker wél huurbescherming heeft. U moet dan dus óók een geldige reden hebben om de ‘huurovereenkomst’ op te zeggen. Of u zo’n geldige reden heeft, staat volledig los van de arbeidsrelatie. Dat wordt dan huurrechtelijk getoetst. Wees dit scenario dus voor!

Fiscale voordelen 

Het bewonen van een dienstwoning is een bijkomende arbeidsvoorwaarde. Het is daarmee dus loon in natura. De ‘hoogte’ van het loon in natura is de economische huurwaarde van de dienstwoning afgezet tegen het bedrag wat de medewerker feitelijk voor de dienstwoning betaalt. Vaak een veel lager bedrag dan de economische huurwaarde. Over dit bedrag aan loon in natura moet uw medewerker loonheffing betalen. Ook uw werkgeverslasten vermeerderen. Het totale inkomen van uw medewerker (het salaris + loon in natura) is namelijk hoger. Hierdoor worden werkgeverspremies en in voorkomend geval pensioenpremies ook hoger.

Als u ervoor heeft gezorgd dat sprake is van een eigenlijke dienstwoning, heeft dat een fiscaal voordeel. Namelijk niet de volledige economische huurwaarde van de dienstwoning wordt belast als loon. De bijtelling voor de eigenlijke dienstwoning beperkt zich tot maximaal 18% van het jaarloon van de medewerker bij een werkweek van 36 uur. Dit is in veel gevallen minder dan de economische huurwaarde van de dienstwoning. Hierdoor betaalt uw medewerker minder inkomstenbelasting en heeft u lagere werkgeverslasten.

Let op. Het is van belang dat u de eigenlijke dienstwoning (juist) aangeeft bij de Belastingdienst. Als u het niet aangeeft, riskeert u hoge toeslagen en/of boetes achteraf. En bovendien, als u niet heeft vastgelegd dat sprake is van een eigenlijke dienstwoning, dan loopt u het bovenstaande voordeel mis. Kijk hier dus goed naar!

Ik denk graag met u mee over uw afspraken 

In mijn praktijk spar ik met regelmaat met recreatieondernemers over de inrichting van hun technische dienst/beheer en het bewonen van de dienstwoning. Veelal merk ik dat er – als er even bij wordt stilgestaan – behoefte bestaat om meer duidelijkheid te krijgen over het bewonen van zo’n dienstwoning. Ook vinden veel ondernemers het geen prettig idee dat de medewerker nog kan blijven wonen op het park, ook al is de arbeidsovereenkomst geëindigd. Ik raad dus aan om afspraken goed vast te leggen.

Stel onze specialist een vraag!

Neem contact op met MR. I. DIEPENMAAT

Schakel JavaScript in je browser in om dit formulier in te vullen.

Lees meer goede ideeën